Diberdayakan oleh Blogger.
RSS

Ba-euk Babiduk Ka-ok




K
aluk uho bakajjea karuhi uho kawai, uho korban dan laa-laai, kan uho tanok ala kawoh. Ka-angk lmok nye asau, dak? Barabbungk uho mintangk. Kaluk tanok ala piyak umah mah kito, idik salammak itiuh asau kaangk. Katiku duliu adei uho bakajju gaddoa ngawai anangk. Saminggu uho barami, sio malo. Banyoak nye uho tanok, dak abih agih uho ka-angk. Adei nga sahai gaddoa nye ka-angk, sagadda kawah uho tanok itiuh. Dek uho lah puwah nye maka kaok maku dicampok uhuh ala bata ayak.

Adeipun ka-ok nga dicampok uhuh tadih, ngapak ala ayak, sarupo bideuk, balaye kalaangk nuhuk bata ayak ngila ka laauk (danau). Masakleh uhu kino duwu ikeuk kaleng jadi panumpang biduk ka-ak tadih. Barapei nye tallok uhu kino makang ka-ak itiuh, pabanyingk ugei nyei mateuk dan makang, idoak ugei nyei rusok dan takaho. Tapi ibei laangk apo adei ba-euk tpi ayak. Ideh ka-ak gaddoa, kato bauk tadih. Kaluk mbeuh uhu kino moo akau,  janneah akau mako, kato baeuk ala atoi ulo. Diimbeuleh buhu kino tadih:

Bauek                    :  Kinat, kinat! Akat  samat babidat! Baat  akat!
Uhu Kino               :  He, kamai ndoak moo kaau! Kau mako leh bideuk saging!
Baeuk                    :  Idat akat makat. Baatlah akat!
Uhu  Kino              :  He kau mako nye. Boleh takaho bideuk!
Baeuk                    :  Pacayatlat ngusit akat, idat akat partat!
Uhu Kino               :  Kaluk titung maai! Tapi mangk nye makang!
Baeuk                    :  Pacayatlat!

Acok iko nyauk apo parabi baeuk itiuh? Baeuk parabe huruf t gala-galeu ujung. Karno uhu kino pacayo nangngang parabi baeuk tadih, yei dikayohleh bideuk ka tappoi. Ibei tappoi, masakleh bauk gaddoa tadih. Balayeleh biduk ka-ok itiuh, tarruh, tarruh ka laangk. Nga ba-euk banamo ba-euk karno nyei dabbeh parangaileh! Bajanji samo dinga idoak. Tergiur sangatleh nyei ngusi kaok. Awok karapang ka-ok adei. Maso yei: ayo batalla ati padi matai kalaparan, itak barannoa ala ayak matai kahausan? Baeuk ugiu ati cungku nasai matai idik mako? Ayik iya nga randa-randih, pasopun idoak pulo! Diciping dan dimakoleh ka-ak tadih. Apo kato uhu kino?

Uhu Kino               :  Euk!  Mpa  kan  bajanji  idoak   makang  bideuk   tadih  dak? 
                                Pio mpa makang?
Baeuk                    :  Ondat, yat! Akat karupat!
Uhu Kino               :  Agi  mpa   makang,   mpa   kamai   karuwo   ata   ala bideuk!
                                Cubeileh!
Baeuk                    :  Idat nyat agat akat makat! Tadat akat ngicat dikat!

Bideuk tarruh balaye. Linga-lingoh uhu kino, diciping di ba-euk biduk tadih, dimakeng nyuh. Ditaggiu uhu kino, ada-adei bee jawengk nyuh. Malah uhu kino dicangngui nyuh.  Akhirnye kata uhu kina jantau ngusi binui nyuh: kaluk nyei ndoak ditaggeu, bie bee leh! Kaluk takaho saging kito tarboa. Bauk inih biye nyei ungu-ungangk ala ayak sampo matai. Yei dibiyeleh dek uhu kino ba-uk tadih mako tarruh. Ibei muaro bideuk lah nnak, lah abih simpa-simpaih dimakan ba-euk. Bahu bee masak kaleng laauk, knu umbak nnak, ehh… takaho leh biduk tadih. Nga uhu kino, surrr… tarboa lahai. Sambi tarboa, apo kato uhu kino?

Uhu kino               :  Matai leh mpa baeuk, ndak ditagga-taggeu!
Baeuk                    :  Tulat akat uhu kinat! Tulat akat! Tulat …!
Uhu kino               :  Asai di mpeu! Sapau nga mbeuh nulung mpa !

            Yei ungu-ungangkleh ba-uk tadih ala laauk. Lah uwah nyei ungu- ungangk, unta adei tuhaih dakkek inik itiuh. Acok iko nyauk tuhaih? Dului kaluk uho ngaa ala laauk itiuh, ngii dek atau nganta, paki tuhaih. Tuhaih iyeileh buleuh sagadda langngo dicacok uhuh ala laauk itiuh. Guniu nyuh untuk panamboa bideuk jangan nyei lahai atau untuk gantungan pangaa bagi uho nga nganta. Nganta acok nyauk? Uho ngii luuk sammoh, diganteu uhuh pangiing (labiu) ka tuhaih itiuh. Labiu taau nyauk? Ah, tanyo bee uho! Malah akuh ngato mgusi iko!.

Yei dipgengleh dek ba-uk tadih tuhih uho ngaa itiuh. Ngarigungk nyei karinging. Idik lamo sudah itiuh, nampah luuk saruwo. Diimbeu dik ba-euk. Apo kato nyei:

Baeuk                    :  Saruwat,  saruwat!  Baat  akat  ka  tappat!  Taat  akat  ngupat
                                kaat dingat buat sakaddat, lmat-lmat, manat-manat!                 
Saruwo                  :  Manang akuh moo kau. Kau doa akau nak!

Walaupun luuk saruwo tergiur dingan upang buah sakaddemp lmok dan manaih, tapi manang nyei nak nulung. Nyei nnak dari ba-euk. Lahai luuk saruwo, nampah pulo luuk maparrah. Diimbeu pulo dek baeuk:

Baeuk                    :  Maprat!  maprat! Baat   akat   ka  tappat!   Taat  akat   ngupat
                                kaat dingat buat sakaddat, lmat-lmat, manat-manat!                         
Maprah                 :  Manang akuh moo kau. Kau doa akau nak!

Idik bisa ugei luuk maparrah nulung. Luuk mapaprah jeeuh ugei nnak dari ba-euk, manang nyei nak nulung. Nampah pulo luuk puyau, diimbeu pulo dek ba-euk dengan saddih luuk uyau tadih:

Baeuk                   :  Puyat!  Puyat!  Tulat  akat!  Baat  akat   katappat!  Taat  akat
                                ngupat kaat dingat buat sakaddat, lmat-lmat, manat-manat!                        
Puyau                    :  Manang akuh nulung kau. Kau doa akau nak!

Laauk kan ramai dinga laak. Macca-macco laak nga nampah. Lahai luuk puyau tadih nampah pulo luk macakkok, luuk dek, luuk kahou dan  luuk mujeuk. Mbeuh galeu kawa nyei nulung nangnga upang buah sakaddemp. Tapi manang nak nulung, awok nnak baeuk gaddoa. Akhirnye nampahlah luuk sammoh gaddoa. Bagasungkleh  pulo ba-uk tadih ngimbeu:
Baeuk                    :  Sammat! Sammat! Gayat lat, tulat akat! Baat akat ka tappat!
                                Taat  akat   ngupat   kaat  dingat  buat   sakaddat,  lmat-lmat,                       
                                manat-manat!
Sammoh                               :  Kaau partauk! Mano pulo kaau ngambik buah sakaddemp!
Baeuk                    :  Hee,  kaat  idat  pacayat?  Akat  acat  manjat umpu kayat, nat
                                atau gaddat  barapat  banyat  kaat  ndat  dapat  akat ngambat! 
                                Pacayat lat!

Pacayoleh luuk sammaoh tadih. Kaluk titung naakleh ati punggeu akuh!, kato luuk sammoh tadih. Yei naakleh baeuk tadih ati punggung sammoh. Balayeleh katappoi. Ibei tappoi maruncangkleh ba-euk kateh. Sa-ara-arauk nyuh. Sammat! Sammat! Tunggat inat yat!. Kato baeuk. Mmat lahat, akat ngambat buat sakaddat nat kaat ntat! Jadi!, kato luuk sammoh.

            Yei ging leh baeuk tadih. Barahi-gengk nyuh, langsung masak ala sammok. Ngallah kiri-kano, nampokleh bata satungang, labbengk nye uweng, mangaboa. Dipanjengk dan diambuik nyuh satangki gaddoa. Udah ituih tarbingk pikiran jahengk bauk tadih. Ilak aku muniu luuk itiuh. Nak aku tuka batang idung nyuh, kato nyei ala atoi. Matai sammah itiuh, bagadang akau. Yei didaloikleh kayu panuka sagaddang langngo. Dapengk panuka, pgingleh baeuk itiuh bagasungk ngusi luuk sammoh.

Baeuk                    :  Sammat,   sammat!  Kaat   manat    yat!   Lkat   kinat!   Akat 
                                maat   buat sakaddat nat kaat.
Sammoh                               :  Akau  iningk  nahoh  yeng,  dak  dei akuh lahai. Akau nantik
                                kaau jak  tadih! Mano uwah sakaddemp itiuh, beei kiningk !
Baeuk                    :  Hee, nsat kaat ka tappat. Dkat-dkat dingat akat. Kalat jaat ka
                                tangngat  manat  akat nat magat.  Klat ayat inat dalat, manat
                                akat ngusi kaat.
Sammoh                               :  Jadi, mano yeng?

Dingan idoak curiga, batambah manappai leh luuk sammoh tadih. Lah ibei tappoi, masih disuheu ugei di ba-euk supayo ngansungk agi, ngansungk agi dan agi  ka tappoi. Disuheu di luuk sammoh nuwok buah satungang nga adei ka jahi ba-euk itiuh nyei ndoak nuwok. Akhirnye lah ibei luuk sammoh ka ayik nga sintok nye dkik ba-euk. Apo! Mmmah dituukuuuung di baeuk paluk luuk sammah tadih. Yei  upu-upakleh dan  maaatai. Galla-galloak leh ba-euk. Ile balabu gaddoa akau sahai ihih, kato nyei ala atoi.

Diambekleh luuk sammah tadih di baeuk, dibeeu nyuh kala sammok. Adei apai ka sarudung uho basawoh diambuik nyuh. Disappingk nyuh manno luuk sammah tadih, dimbui nyuh apoi gadda-gaddoa, lalu dipanggeng nyuh. Ilee harum nye mbeu, tabuun ka kalilai. Dek garoa nye mbeu, adei imo nyanynyung. Mano mbu uho mangga laak inih! Ile  lammak mbeu, kato  imo ala atoi. Bajaloa, bajaloa dan bajaloa leh imu tadih nyuba-nyubeuk dan  ibeileh ka tampik baeuk mangga laak. Dingan idik satahu baeuk, imo lah adei di samping nyuh. Tajadilah dialog antaru imo dinga bauk tadih.

Imo                        :  Onde  dapengk  razakki  dobol  akau!  Mpa aku  mako,  luuk 
                                sappaik gaddoa dapengk ulo!
                                Mano mpa ngambik luuk doa inih, euk?
Baeuk                    :  Mat  kaat  makat akat!  Akat  acat  nyallat  alat laat. Akat cat
                                ahat makat laat gdat. Kalat kaat makat akat, rugat kaat!.
Imo                        :  Jadi cak ahoi mpa maka luuk gaddoa?  Hebat pula mpa acok
                                ngallo! Tapi  isak bageh ugei akau, yeh! Idoak akuh makang
                                kaau!
Baeuk                    :  Mbat  akat   magat   kaat .  Akat  inat   lah  puat  makat   laat. 
                                Nantat nyat masat yat! Lat nyat masat, idat lammat asat.
Imo                        :  Yei, taau akauh natouik!

Karno ba-euk ngato nyei acok nyallo dan cak ahoi maka luuk sammah gaddaou, cayo leh imo tadih. Idik jadi nyei makang ba-euk. Kaluk dimako ba-uk itiuh rugileh, nyei cak ahoi nalik laak, awok bisa ulo cak ahoi numpang makang luuk panngoa. Samantaru nunggu laak masok, ba-euk bapiki panjoa,  manang carau ngicah imo sahinggu awak uhang makang luuk sappaik inih. Akhirnye dapengk ugei ako. Parabe leh nyuh ngusi imo.Imo! Kato ba-euk. Muko kaah kuhai, alau baseuh kayek. Idik apo, alauleh! Laak inih agi lamo nye masok. Ging leh imo lakka-lakkah ka ayek. Dibaseuh nyuh mukau, nte barahi leh balek. Hee, kato ba-euk. Ili-ilak maseuh! Kusungk manno! Idik kaau kamalung muko kaah kuha-kuhai! Barahi pulo ima tadih ka ayek, dikusungk mukau, gasungk pulo balek.

Laak lla ugei nyei masok. Imo lah balek pulo. Disuheu maseuh mukau pulo, sarupo itiuh ugei, nte lah balek. Apo kato ba-euk terakhir: Kusauk muko kaah gara-garoa. Supayo abih nga kuhai itiuh, kusungk nga batiu. Lama-lamo yeh! Laak inih lu kamo leh nyei masok. Akuh bageh kaau ndok gala-galeu luuk inih. Nak akiu taau aku naloik pulo. Banyoak ala laauk dan mudoah ulo nangkangk Jina-jinoak  Mangk ragiu imo, idoak akuh ngicah kaau! Yei barahi pulo imo ka ayek. Dikusungk nyuh mukau dinga batu ksangk. Lah aba-aboa mukau nyuh, mano mbeuh nyei tambek, muku imo kan kuhai nye, bla-bloa. Samantaru itiuh laak lah masok. Bagasungk ba-euk moo lahai kati umpu kayu tinggi. Nga imo lah daddeh mukau nyuh, bahu nyei balek.

Ibei ntuk baeuk masik laak, dikloi di imo ba-euk dakdei agih. Hek aleh, kato imo ala atoi. Akau ditipu ba-euk. Huh lah paddeh muko akauh, ilak bee baeuk lahai. Kurang ajar binatang itiuh. Kanooo leh ging nyuh. Tangangok, tangangok kiri-kano, ateh-bawoah, nampokleh ba-uk tadih ati umpu kayau da maka laak. Waa nahoh yeng. Parabe leh imo tadih ngusi ba-euk:

Imo                        :  Euk!  Taralau  kaau!  Akau  lah   padda-paddeh   muko,  kek 
                         kaau lahai moo laak. Bageh akau dikingk, euk!        
Baeuk                    :  Is akat ndat magat mpat. Nat laat nyallat alat laat!
Imo                        :  Dikingk euk!. Ikeuk jadileh!
Baeuk                    :  Ikat mbat ugat akat ndat!
Imo                        :  Tulang bee, euk!
Baeuk                    :  Tulat lmat ugat asat. Mbat  ugat  akat ndat!
Imo                        :  Panyappingk euk! Luheu nak akiu!
Baeuk                    :  Panyappat  mbat ugat akat ndat!               
Ndoak nye ba-euk mageh imo. Panyappingk idoak ugei nyei mbeuh mageh Apo ako hah, kato imo ala atoi nyuh. Lah lamo, tino nyuh ayek tadih waktu ngangkangk batiu, adei katto. Katto acok manjengk, nak akuh suheu nyei ngappik buhingk baeuk tiuh. Yei kayekleh imu tadih dan suwo nga katto. Mintak tulaleh tadih.

Imo                        :  To! To! Kau mbeuh akuh nyanyo?
Katto                      :  Wah apo itiuh? Kaluk dapengk ntu mbeuh!
Imo                        :  Adei  baeuk ati umpung kayau.  Nyei makang luuk sammoh. 
                                Kaluk Kaau manjengk  dakdei  nyei  taau.  Ibei  ateh sappaik
                                buhingk   nyuh.  Takanjengk  dan   kasaking,   taruca   nyuh      
                                kaweng. Janneah kito makang luuk sammang nyuh!
Katto                      :  Jadi! Ntuk mano yeng nyuh?

Barangkekleh imo tadih dinga katto sumpu-umpok. Tibeu ka batang kayau tadih dikloi ba-euk lah tideu kakannyang. Hoo nyei tideu, kato imo. Padek nye, alauleh panjengk, to! Manjengk leh katto tadih. Katto  gayek pajaleng. Baansa-anseu nyei ibei ateh. Sambi manjengk nyei manyanyi, ribungk gawoi nyuh. Apo kato nyei: Pit–pit uhingk ba-euuuk! Pit-pit uhingk b-aeuuuk!  Mangk ribungk! Kato imo. Kaluk ribungk jageileh ba-uk itiuh, lahai nyuh, rugi kito. Sannyangk leh kto tadih, tapi dak lamo sudah itiuh ribungk pulo nyuh: Pit–pit uhingk ba-euuuk ! Pit-pit uhingk ba-euuuk ! Ehh, mmangk ribungk! Kato imo mangngaih. Jageileh bauk saging, lahai nyuh, rugi kito. Hiburan itiuh parlu, imo! Razki di tangan tuho, kato katto. Sutris dak buleh imo, lkah matai kito kaluk sutris, kato kto. Dek imo mangngaih nyei  sannyangk pulo leh kto tadih, tapi dak lamo sudah itiuh ribungk pulo nyuh, malah makin ramai: Pit–pit uhingk ba-euuuk ! Pit-pit ikuk baeuuuk, Pit–pit pauk ba-euuuk ! Pit-pit matu ba-euuuk! Pit-pit. Pit-pit, pit-pit…… Sabannar dakdei nye kto itiuh takung di imo mangngaih. Loh bieleh kato imo ala atoi. Kaluk razki, yei dapengk leh akau, kaluk idoak apo buleh buat, cirik kambing bulat-bulat.

Akhirnye ibei ugei kto ati umpu kayau dkek baeuk tideu. Ibeu iniuk apoo…. Mmaaa di sappppingk di kto buhingk ba-uk tadih. Buhingk ba-euk kan mpang sabun rau mpang. Acok nyauk sabun rau? Sabu uho mandi. Itiuh nye nga knu sappaik. Karno takajjungk dan kasaking, barabbeukleh ba-euk kaweng, barangngek  dan disambungk di imo. Mako janneahleh imu tadih wa katto. Imo sabannar janneah nye maka ba-euk wa luuk samoh. Katto barapei nye leh pamakang. Kato imo ka katto: To! Mmmmok nye acau!. Yei kato katto. Tinngoa nak isak ugei, mo! Mano mbeuh imo ninggoa nak isak. Habih galeu, cukaukpun idoak. Udoooaaah leh sakunuuung …..


Uluk Ngoh, 12 Juli 2004.

***

  • Digg
  • Del.icio.us
  • StumbleUpon
  • Reddit
  • RSS

0 komentar:

Posting Komentar