M
|
asu duliu, adei
bee laak nyako mah kito inih. Paling idengk sataau sakalai, waktu musim ujoa.
Acok iko nyauk laak nyako? Laak nyako bahasu Uluk Ngoh artui nyuh laak mako,
laak karuwo ata ala danau, mangala-ngaliu nyuh kateh masak ala sawoh. Musim
ujoa ayak gaddoa, katujiu nye laak,
kateh nyuh nuhungk bande sampo masak
aleng sawoh nalik pamakang. Kato uho nyei kateh itiuh marpeh talleu ugei. Jadi
nga nyako itiuh banyoak luuk gadda-gaddoa, batalla. He janneih kito kaluk ibei
musim laak nyako. Beei bee tanggeuk atau lukoh, pasti banyoak ului. Sayang nye
mining hampir dakdei agih laak nyako itiuh.
Aleng Danau Kincai inih duliu dakdei luuk ika rayo
dan ika abujahe. Luuk-luuk inih adeileh
pandatang, bahu ditamok uhuh tahun sambilan bleh lapan puluhan. Nga adei duliu
luuk sammoh, kahou, maddek, kalahai, maparrah, saruwo, mujeuk, luuk uyau,
kaspangk dan katimoh. Luuk pantau (luuk uncingk) dakdei ugei. Anak sammoh
disebuk anak-aheuk dan anak kahoa disebut luuk macakkok. Nga nyako luuk maddek.
Adeileh keluarga petani, tigu baranoak: ayang, indiuk
dingan anak janteng nyuh barumur
kiru-kiru nam taau leh. Ayang nyuh itiuh biasei musak paho, kapok dan pangka, mano acok manno lukoh. Pado suatu
katiko tadih, musim ujoa, laak pun nyako. Uho ging nanggeuk dan maso lukoh,
awok mano adei naheu tanggeuk nahu
lukoh. Gaggeuk ngalli uho banyoak uli laak. Ngarandih ayik ya. Mako dicubeileh
manno lukoh tadih. Paggingleh ayang nyuh kahengk, ditabboa buleuh, dibeei
balek.
Alkisah, ibei umoah dibla-bloahleh buluh tadih,
didaloik pulo uto untuk manno lukoh. Dek awok idoak tuka lukoh, yei
tapinya-pinyungkleh lukah tadih. Kato binui: menghibur: pokok nye lukoh jadi,
incauk dak apo ugei. Kito kan idoak makan lukoh, nga kito parlu kan leeuk. Tapi
anangk jantengk nga agi nnak tadih galla-galloak ngalli ayang bapuga-puge manno
lukah tadih, incauk pulo. Salamu ayang
bagawe, anangk nyuh tadih ribungk leh gawoi ngambe ayang. Apo kato nyei
:
Ho ayoh nganya lukah incauk
anandeh
Ho ayoh nganya lukah incauk
anandeh
Anandeh, lah nandeh nandeh,
lah nandeh nandeh …
Ho ayoh nganya lukah incauk
anandeh
Ho ayoh nganya lukah incauk
anandeh
Anandeh, lah nandeh nandeh,
lah nandeh nandeh …[1]
Ribungk sabannar ribungk nye nyei ngambe ayang tadih.
Pilei bee ayang gawe, pagi, pto, tngah ahai, nyei ribungk ngambe. Ditaggiu indiuk amauk nyuh. Akhirnye mangngaih ugei
indiuk wa ayang tadih: cubeileh, kaluk adei ayang uli laak kamai ndoaknye mageh
kaau. Tulangpun idik kamai mageh. Apo kato anangk tadih: ndoak ntai mageh akau.
Akau idoak akuh ndok luuk lukah incauk.
Lah saminggu sarasso ugei lukah incuk tadih. Ging leh
ayang maso ka tappi laauk. Diambe pulo di anangk tadih, gara-garoa ulo nyei
parabe samu nappuk tangang :
Ho ayoh gi maso lukah incauk
anandeh
Ho ayoh gi maso lukah incauk
anandeh
Anandeh, lah nandeh nandeh,
lah nandeh nandeh …
Ho ayoh gi maso lukah incauk
anandeh
Ho ayoh gi maso lukah incauk
anandeh
Anandeh, anandeh nandeh, lah nandeh nandeh …
Antak garrik lah balek ayang nyuh. Diambe pulo nyuh :
Ho ayoh lah balek ata maso
lukah incauk anandeh
Ho ayoh lah balek ata maso
lukah incauk anandeh
Anandeh, lah nandeh nandeh,
lah nandeh nandeh …
Ho ayohlah balek ata maso
lukah incauk anandeh
Ho ayoh lah balek ata maso
lukah incauk anandeh
Anandeh, anandeh nandeh, lah nandeh nandeh …
Ambeleh, kato ayang. Isak banyoak akau ului akundoak
mageh mpa. Ndoak idoak. Akuh ndoik luuk lukah incauk itiuh! Kato anangk nyuh
tadih. Malo itiuh tuhau uja garou. Sabnar ujan kurik-guntu-pattaih. Kato ayang
ngusi binui malo tiuh: Kaluk ujan ninining inih, biaseinye ngarutauk laak
kateh. Mudah-mudahan, kato binui nyuh. Isak pagi-pagi lah bangkingk ayang. Udah
siya subeuh, bagasungk leh ging ka laauk
nyinguk lukoh. Adei pulo anangk nyuh taau. Lah diambe pulo:
Ho ayoh ging nyinguk lukah incauk anandeh
Ho ayoh ging nyinguk lukah incauk anandeh
Anandeh, lah nandeh nandeh,
lah nandeh nandeh …
Ho ayoh ging nyinguk lukah
incauk anandeh
Ho ayoh ging nyinguk lukah
incauk anandeh
Anandeh, anandeh nandeh, lah nandeh nandeh …
Tarruh bee ayang ging, dakdei nyei nideng anangk tadih. Kiro iyei, mamadengk lukangk nyuh.
Luuk dek nga banyoak. Luuk uyau dinga kaspangk adei pulo dikingk.
Kangkangkeng nyei nikung lukah pnoh
dinga laak aleng tadih. Ngalloi ata jeeuh ayang lah balek, ribungk pulo anangk
ngambe:
Ho ayoh lah balek ata
nyinguk lukah incauk, anandeh
Ho ayoh lah balek ata
nyimguk lukah incauk anandeh
Anandeh, lah nandeh nandeh,
lah nandeh nandeh …
Ho ayohlah balek ata nyinguk
lukah incauk anandeh
Ho ayoh lah balek ata
nyinguk lukah incauk anandeh
Anandeh, anandeh nandeh, lah nandeh nandeh …
Lah dakkek ayang tadih, bahu nyei taau ayang moo luuk
banyoak. Sasannya-sannyangk nyuh anak tadih. Ala atoi leh nyei parabe : ile
banyingk ayoh ului! Koto ayang nyuh: asai mpuh! Idik akuh mageh mpa. Dakdu
anangk ungu-ungi, Sannyangk bee nyuh.
Ide banyoak nye kayo ului! Manang kito manno inih?
Kato binui nasangk lakoi. Tasarroh ngusi kaau leh!. Mangk bee mageh uho nga
ngambe akau! Kato lakoi nyuh samu kayek mandi.
Dek indiuk nyuh tadih, yei leh, dibaseuh nyuh luuk
tadih. Adei nga dijammeu nyuh, adei nga digule, diguri, nga disappaik,
dipanggoa. Idik lamo lah masok nasai, lah masok pulo laak tadih. Diimbeuleh
lakoi mako. Maai leh kito mako! Yei lah mako samo-samo. Indiuk wa ayang janneih
maka laak. Anangk dibageh nasi putah
leh, dakdei leeuk. Dek gaggeuk, dibarani ugei mintangk tadih.
Dimintokleh ka indiuk:
Mintak laak indeuk!. Kato
indiuk: Mintok ka ayoh!
Mintak laak ayoh! Kato ayang: Mintok ka indiuk!
Mintak laak indeuk! Mintok ka ayoh.
Mintak laak ayoh! Mintok ka indiuk
Lah uwah nyei
mintak laak tadih, dakdei ayang wa indiuk mageh. Kato ayang nyuh: luuk lukah
incauk dabbeh asau. Mangk mageh nyei.
Akhirnye lah cabba-cabbi anangk nyuh tadih, idoak ugei dapengk laak.
Lahaileh nyuh kawoah. Ging karaku umoh. Adei batu gaddou karaku umoh tadih,
naak nyuh ateh. Sambi dudeuk bersedih hatai apo kato nyei:
Tinggi-tinggi leh
kaau batiu
Tarampo umah
ayoh, tarampo umaah indeuk
Tinggi-tinggi leh
kaau batiu
Tarampo umah
ayoh, tarampo umaah indeuk
Babala-balek nyei mangayei mintok batiu tadih tinggi,
akhirnye yei bagarroak batiu naak kateh.
Lah tarampo umoh, dakdei indiuk wa ayang taau. Tarruh pulo nyei manyanyi sedih:
Tinggi-tinggi leh
kaau batiu
Tarampo jambu
ayoh, tarampojambu indeuk
Tinggi-tinggi leh
kaau batiu
Tarampo nannyu
ayoh, tarampo nannyu indeuk
Ondeh yei, makin kateh batu gaddoa itiuh moo budak nak
nga sdih tadih. Lah tinggiiii nye, baru indiuk nyingok nak ngalli anangk tadih,
apo awoi nyuh awoah. Dikloi dakdei, kawoah nyuh. Dakdei ugei. Tadangnge suaro
uho mangayi saya-sayauk. Didangnge-dangnge, didala-daloik mano ateng ungui
suaro. Kiro nampok leh anangk nyuh lah tinggi dibeeu batu dou. Kaweng anok!
Kaweng anok. Kato indiuk samu nangaih. Ayang takanjengk nangnga binui
makka-makkak sambi nangaih, kawoah pulo tadih. Dikloi anangk yei lah tinggi
dibeeu batiu, makkak pulo ayang sambi
nangaih ngimbeu. Kaweng anok! Nahoh laak banyoak nak kiiu! Kaweng anok.
Dakdu ananngk nideng. Uwah ayang wa indiuk ngimbeu.
Adeipun
batu gaddoa tadih tarruh naak kaateh, tinggi, tinggi, tinggi dan akhirnye tibei ati langaik. Ibei ateh
budak tadih maruncangk kuwoi. Sejak itiuh nyei yei talo, tinngoa ati langaik,
Batu gaddoa nga moo nyei kateh tadih dinteng nyuh manno, jateuh balek ka bumi,
pcah duwei. Mano batiu itiuh taruca? Salloah jateuh di dusun Muok, ile. Kaluk idik cayo, kloi ka
ile. Nga saparuh pulo yei dak cok uho
nyauk, dakdei kabo. Sititung leh kabo dari duliu. Kilang anangk leh uho wa uhou
tadih. Udoahleh sakunung……
Uluk Ngoh, 7 Juli 2004
.***






0 komentar:
Posting Komentar