|
T
|
aroh itiuh adeileh sajenis makhluk nga idik jleh
bantiuk.. Warnau idoak ugei jleh, nteh abou nteh, ijou, kunai, ito, bloa, nteh
karabu asangk. Dik jleh. Caritau nyuh, padu masu duliu, adei uho talo tpi
bukingk, ngidungk kudei. Banyoak nyei nahu kudei, adei limo blih ikak. Keluarga
ngidungk kudei itiuh adei pulo uho tigei, ayang, indiuk dan suho anak bujoa.
Alkisah adei pulo uho dabbeh parangai. Mancurai leh gawoi nyuh.
Bagawe malah. Uho kahengk, kalaauk, ka sawoh, sarage dan laa-laai. Nga nyei
itiuh apoleh gawoi, nyubuk-nyubuk, ngalla-ngalli umah uho, ladang uho, bilik
padi uho, tarnak uho, pokoknye hartu uho. Macurai leh gawoi nyuh. Ayang wa
indiuk lah kamalung, mbeuh nyuhu uho muniu anangk nyuh itiuh. Uho usiu? Hee
gling galeu uho ngalloi. Banyoak uho mintok nyei matai. Manang idoak! Nannyau
uhuh diuntoi nyuh, musim diyou diyeng uhuh diuntoi nyuh. Limuk manaih dik noo
nye nyei nak asok, agi udei lah abih. Bilik padui uhuh dipukai nyuh. Kbou, jawi,
ayo dan itik uho usiu dakdei nga amo. Kada-kadeng sio leh nyei ngambuik. Ma
nyei takung ngusi uho leh. Cubei taggeu, awok dibangkung nyuh.
Pado suatu katiko ibeileh musim imo. Kaluk musim imo usu kito nih
duliu, tunggoa nyei masak ala usiu mala ahai. Hii takung. Kaluk nak tabihoak
atau nak kancai mala ahai, umoah bee ka luboa. Memang nye umah uho duliu lantai
parupah dan tiak-tiak umoh adei naheu luboa tampik bihoak. Tiing taruca kawa
umeng dimakeng di ayo. Cubei leh kawoah
malo musim imo, awok ditangkangk dan dimam-mam nyuh.
Nga sapatto, uho nga ngidungk
kudei tadih karupang nyaangk pinteu. Beng kudei itiuh awah umeng leh. Dek
dakdei nyaangk pinteu, masak leh imu gaddang jantoa kaleng. Acok nyauk imo?
Balla-ballou. Uho masu duliu dak buleh nyabbungk imo, tapi disbungk ninak atau uho tua-dahengk. Kaluk
dikato imo, awok di gigingk nyuh. Katiko itiuh nak masak iso leh. Adei uho
umoah tadih taau bahasu imo adei awa umeng nak maka kudei tadih. Hee takung nye
uho umoah tadih. Dek anangk, nyei nnak, dakcok nyiuk baseu, ditasangk leh ayang
gara-garoa: ayoh! Awok takung ngusi imo ayaoh? Ayang tiba-tibei nyawengk garoa pulo. Apo kato nyei: Akau ati duniye inih dakdei nga akuh
katakung. Imo, kandek, gajoah, antau, beei kiningk, mah aku pitak liyoi nyuh !
Nga akuh takung suweh leh. Apo kato anangk?.
Taaroh, kato ayang. Wah inih leh akauh nangngang ayoh. Manang mpang taroh
itiuh? Taroh? Taroh itiuh kato ayang: dakdei uho nga acok nyauk
manang mpang. Nteh binatou, nteh manusio, nteh antau, nteh
jing,
nteh malikangk, dakdei uho nga acok
nyiuk. Itiuh leh mako uho takung. Taroh itiuh dakdu kito ngalloi nyei
ibei. Barabbeuk idoak, barassoa idoak,
cuwangk lkangk leh nyuh ka punggeu! Hii,
ngri. Kaluk adei kito ngalloi nyei tibei bisa leh kito ngilok atau marawang.
Inih idik ntau.
Dalam padu itiuh, imo awa umeng tadih lla nyei nangkangk kudei. Nyei
nangngang uho umoah, anangk wa ayang
mauto. Apo kato imo ala atoi: ile maau
nye uho umoah inih. Uho takung galeu ngusi akau, nyei idoak. Nga takung nyuh
taroh leh. Taroh itiuh idik jleh manang mpang. Barabbeuk idoak, barassou idoak,
cuwangk lkangk leh ka punggeu. Hai, akau takung ugei.
Sedang imo bapika-pika tadih, masak leh uho macurai, nga kito kato
tadih, kala umeng nak curi kudei. Ibei aleng dikaka-kakengk leh nalik kudei nga
gaddou. Taraso kudei nga gaddou,
langsung naak ati punggung. Kudu tadih takanjengk, ngasai adei nga tiba-tibei
lakangk kapunggung, bagasungk lahai kuwoi. Inai nye taroh, kato nyei. Mah
barahi tangkah nyuh moo uho macurai ati
punggung. Kato uho macurai nga dakcok nyauk imo nga ditaaik nyuh itiouh: ile
akau unta nye, dapengk kudu gaddoa. Kanco ulo barahui. Kato imo nga moo nyei:
Inai nye taroh. Batteu nye uho umoah tadih ngato, barabbeuk idoak, barassou
iodoak, cuwangk lkangk leh ka punggeu. Inih bahu lkangk, lla nyei ngigingk.
Kaluk ngigingk manang pulo leh. Hei sablum nyei ngigingk, bie leh akuh barahi
tangkah. Mudah-mudhan taruca nyuh.
Uho macurai nga maracok imo tadih arok nye dapengk kudu gaddou.
Dipaggeng nyuh punggu imo kua-kuangk takungk jateuh. Dek ahai glengk dakdei nye
nyei acok nyauk bahasu imo nga diracok nyuh itiuh. Samala-malo nyei ati
punggung imo. Ahai lah mulai sio bahu nyei ngalloi kudeu nyuh balloa. Wa kudu
balloa, kato nyei. Ilak nye. Lah tro ahai bahu nyei katakung. Waa imoo nga akuh
taak: kato nyei ala atoi. Lma-lmoh tulang nyuh. Manang carau ihih? Dlappeh leh
jahui nyuh magga imu tadih dan barabbeuk nyuh kaweng. Imo ngasai taroh lah lappah, ma batambah
kancoo nyei barahi.
Alkisah
pancurai tadih, lpah dari punggu imo gasungk leh nyei manjak bata kayu gaddoa.
Ugiu nyuh ateh sannya-sannyangk. Nyei takung imo babalek. Kaluk babalek pasti
nyei dimammam nyuh. Adeipun imo nga barahi tadih, basuwo nga kantoi. Tula akau! Tula akau! Kato nyei. Pio kaau ngangngeh nye? Apo
greu? Kato kantoi. Lah lpah mpak, bahu nyei bacarito. Akau nak masak kawah
umeng mah uho malam tadih, nak makang kudei. Ha pio? Kato kantoi. Idik
disangko-sangko lkangk taroh ka punggeu akuh. Samala-malo akuh moo barahi, akuh
guyo-guyoi pulo punggeu akuh, nyei ndoak lpah. Bahu nte nahoh nyei lappah. Apo taroh itiuh? Kato kantoi. Itiuh leh. Akau bahu taau
ugei akuh nyauk, uho tuwang kudei itiuh ngato. Taroh itiuh, barabbeuk idoak,
barassoa idoak, cuwangk lkangk leh ka punggeu kituh. Mano nyei taruca tadih?
Moh kito kiniuk, akau ngango nak ngalloi, kato kantoi. Wah mmangk, barbahayei! Dak apo, kito wei
kiniuk!
Dek baka-ang ugei kantoi, maku kato imo nga
sikak tadih: kaluk kaau bakaang ugei moh kito ngalloi. Kaluk suwo saging mangk
barahi, akau dik lok aku barahi agih. Tula
kaau ngadengk tarah itiuh! Jadi, kato kantoi tadih basamangangk. Idoak titung,
kato imu tadih. Supayu kaau idoak barahi ninggoa akau, inih nining. Ikuk kaau
kbengk ka ikuk akau. Dengan caru titung bisa kito sumpu-umpok. Ugiu samu ugiu,
bajaloa samu bajaloa dan barahi samu barahi. Dak buleh ninggoa kantai!. Jadi,
pokonye kito ging ngalloi, kato kantoi
tadih.
Yei bajaloaleh imu duwu ikeuk tadih ka tampik taroh taruca, dinga
ikuk bakabbengk tadih. Agi jeuh lah adei uho macurai ati umpu kayau ngalloi.
Idiih, ibei nye imu malang
babalek kiningk nalik akau. Duwu ikeuk ulo huh. Batambah ngaritak nyuh
katakung, dipaggeng nyuh bata kayau kua-kuangk takung jateuh. Imo pun ibei awah
nyei. Haa, iningk inih nyei taruca malang,
kato imo nga moo taroh itiuh. Karno sangangk katakung, uho nga macurai ati umpu
kayau tadih tabiha-bihoak, karuwang tiing. Pas tiing taruca ati punggung imo
aweng itiuh. Haii, inai taroh! Kato imo nga sikak tadih sambi barahi tangkah.
Putaih leh ikuk imu tadih karno bakabbengk ka ikuk kantoi. Barahi itiuh nteh kano ging imu duwu ikeuk
tadih masuk imbei.
Malo batuko dinga sio. Ahai
lah ta-o nye, lah banyoak uho ging kahengk. Ngalli uho lah ramai tadih, makik
garou leh pancuarai ati umpu kayau tadih mitak tula:
tuulaa, tuulaaa, tula
akauuu! Dek uho banyoak tadih, takajjungk ugei leh. Sapau pulo nga makkak
mintak tula
dalam imbei pagi-pagi inih. Yei dikla-kloi, didnge-dnge mano ateng suaro mintak
tula itiuh
dan nampokleh pancurai tadih ati umpu
kayu gaddoa. Tula
akau! Akau lah tubengk! Ntakleh nye akau macurai! Nangngang uho nga ati kayau
tadih ngato tubengk, yei ditulung leh dek uho banya-banying. Kaweng kaau!. Pio
kaau nih!. Dicarito nyuh leh “kisah pencurian kuda yang gagal dan malang atau kisah semalam di atas punggung harimau” nga dialami pancurai tadih. Kisah tadih di sudoi nyuh
dinga pernyataan tubengk, ntak leh nye nyei mancurai agih. Yei idoak nye agih
nyei mancurai, maku amo leh dusun tadih.
Kaluk usiu amo, mako knyo, yei kito pangantak. Akaupun lah ngantak ulo, karno
itiuh kito sudoileh sakunung inggu inih……
Uluk Ngoh, 9 Juli 2004
***






0 komentar:
Posting Komentar