Diberdayakan oleh Blogger.
RSS

T a r o h






T
aroh itiuh adeileh sajenis makhluk nga idik jleh bantiuk.. Warnau idoak ugei jleh, nteh abou nteh, ijou, kunai, ito, bloa, nteh karabu asangk. Dik jleh. Caritau nyuh, padu masu duliu, adei uho talo tpi bukingk, ngidungk kudei. Banyoak nyei nahu kudei, adei limo blih ikak. Keluarga ngidungk kudei itiuh adei pulo uho tigei, ayang, indiuk dan suho anak bujoa.

Alkisah adei pulo uho dabbeh parangai. Mancurai leh gawoi nyuh. Bagawe malah. Uho kahengk, kalaauk, ka sawoh, sarage dan laa-laai. Nga nyei itiuh apoleh gawoi, nyubuk-nyubuk, ngalla-ngalli umah uho, ladang uho, bilik padi uho, tarnak uho, pokoknye hartu uho. Macurai leh gawoi nyuh. Ayang wa indiuk lah kamalung, mbeuh nyuhu uho muniu anangk nyuh itiuh. Uho usiu? Hee gling galeu uho ngalloi. Banyoak uho mintok nyei matai. Manang idoak! Nannyau uhuh diuntoi nyuh, musim diyou diyeng uhuh diuntoi nyuh. Limuk manaih dik noo nye nyei nak asok, agi udei lah abih. Bilik padui uhuh dipukai nyuh. Kbou, jawi, ayo dan itik uho usiu dakdei nga amo. Kada-kadeng sio leh nyei ngambuik. Ma nyei takung ngusi uho leh. Cubei taggeu, awok dibangkung nyuh.

Pado suatu katiko ibeileh musim imo. Kaluk musim imo usu kito nih duliu, tunggoa nyei masak ala usiu mala ahai. Hii takung. Kaluk nak tabihoak atau nak kancai mala ahai, umoah bee ka luboa. Memang nye umah uho duliu lantai parupah dan tiak-tiak umoh adei naheu luboa tampik bihoak. Tiing taruca kawa umeng dimakeng di ayo.  Cubei leh kawoah malo musim imo, awok ditangkangk dan dimam-mam nyuh.

 Nga sapatto, uho nga ngidungk kudei tadih karupang nyaangk pinteu. Beng kudei itiuh awah umeng leh. Dek dakdei nyaangk pinteu, masak leh imu gaddang jantoa kaleng. Acok nyauk imo? Balla-ballou. Uho masu duliu dak buleh nyabbungk imo, tapi  disbungk ninak atau uho tua-dahengk. Kaluk dikato imo, awok di gigingk nyuh. Katiko itiuh nak masak iso leh. Adei uho umoah tadih taau bahasu imo adei awa umeng nak maka kudei tadih. Hee takung nye uho umoah tadih. Dek anangk, nyei nnak, dakcok nyiuk baseu, ditasangk leh ayang gara-garoa: ayoh! Awok takung ngusi imo ayaoh? Ayang  tiba-tibei nyawengk garoa pulo. Apo kato nyei: Akau ati duniye inih dakdei nga akuh katakung. Imo, kandek, gajoah, antau, beei kiningk, mah aku pitak liyoi nyuh ! Nga akuh takung suweh leh. Apo kato anangk?. Taaroh, kato ayang. Wah inih leh akauh nangngang ayoh. Manang mpang taroh itiuh? Taroh? Taroh itiuh kato ayang: dakdei uho nga acok  nyauk  manang  mpang.  Nteh binatou, nteh manusio, nteh  antau, nteh  jing,



nteh malikangk, dakdei uho nga acok nyiuk. Itiuh leh mako uho takung. Taroh itiuh dakdu kito ngalloi nyei ibei.  Barabbeuk idoak, barassoa idoak, cuwangk lkangk leh nyuh ka punggeu!  Hii, ngri. Kaluk adei kito ngalloi nyei tibei bisa leh kito ngilok atau marawang. Inih idik ntau.

Dalam padu itiuh, imo awa umeng tadih lla nyei nangkangk kudei. Nyei nangngang uho umoah, anangk wa ayang  mauto. Apo kato imo ala atoi: ile maau nye uho umoah inih. Uho takung galeu ngusi akau, nyei idoak. Nga takung nyuh taroh leh. Taroh itiuh idik jleh manang mpang. Barabbeuk idoak, barassou idoak, cuwangk lkangk leh ka punggeu. Hai, akau takung ugei.

Sedang imo bapika-pika tadih, masak leh uho macurai, nga kito kato tadih, kala umeng nak curi kudei. Ibei aleng dikaka-kakengk leh nalik kudei nga gaddou.  Taraso kudei nga gaddou, langsung naak ati punggung. Kudu tadih takanjengk, ngasai adei nga tiba-tibei lakangk kapunggung, bagasungk lahai kuwoi. Inai nye taroh, kato nyei. Mah barahi tangkah nyuh moo uho macurai  ati punggung. Kato uho macurai nga dakcok nyauk imo nga ditaaik nyuh itiouh: ile akau unta nye, dapengk kudu gaddoa. Kanco ulo barahui. Kato imo nga moo nyei: Inai nye taroh. Batteu nye uho umoah tadih ngato, barabbeuk idoak, barassou iodoak, cuwangk lkangk leh ka punggeu. Inih bahu lkangk, lla nyei ngigingk. Kaluk ngigingk manang pulo leh. Hei sablum nyei ngigingk, bie leh akuh barahi tangkah. Mudah-mudhan taruca nyuh.

Uho macurai nga maracok imo tadih arok nye dapengk kudu gaddou. Dipaggeng nyuh punggu imo kua-kuangk takungk jateuh. Dek ahai glengk dakdei nye nyei acok nyauk bahasu imo nga diracok nyuh itiuh. Samala-malo nyei ati punggung imo. Ahai lah mulai sio bahu nyei ngalloi kudeu nyuh balloa. Wa kudu balloa, kato nyei. Ilak nye. Lah tro ahai bahu nyei katakung. Waa imoo nga akuh taak: kato nyei ala atoi. Lma-lmoh tulang nyuh. Manang carau ihih? Dlappeh leh jahui nyuh magga imu tadih dan barabbeuk nyuh kaweng.  Imo ngasai taroh lah lappah, ma batambah kancoo nyei barahi.

Alkisah pancurai tadih, lpah dari punggu imo gasungk leh nyei manjak bata kayu gaddoa. Ugiu nyuh ateh sannya-sannyangk. Nyei takung imo babalek. Kaluk babalek pasti nyei dimammam nyuh. Adeipun imo nga barahi tadih, basuwo nga kantoi. Tula akau! Tula  akau! Kato nyei.  Pio kaau ngangngeh nye? Apo greu? Kato kantoi. Lah lpah mpak, bahu nyei bacarito. Akau nak masak kawah umeng mah uho malam tadih, nak makang kudei. Ha pio? Kato kantoi. Idik disangko-sangko lkangk taroh ka punggeu akuh. Samala-malo akuh moo barahi, akuh guyo-guyoi pulo punggeu akuh, nyei ndoak lpah. Bahu nte nahoh nyei lappah. Apo taroh itiuh? Kato kantoi. Itiuh leh. Akau bahu taau ugei akuh nyauk, uho tuwang kudei itiuh ngato. Taroh itiuh, barabbeuk idoak, barassoa idoak, cuwangk lkangk leh ka punggeu kituh. Mano nyei taruca tadih? Moh kito kiniuk, akau ngango nak ngalloi, kato kantoi.  Wah mmangk, barbahayei! Dak apo, kito wei kiniuk!
 Dek baka-ang ugei kantoi, maku kato imo nga sikak tadih: kaluk kaau bakaang ugei moh kito ngalloi. Kaluk suwo saging mangk barahi, akau dik lok aku barahi agih. Tula kaau ngadengk tarah itiuh! Jadi, kato kantoi tadih basamangangk. Idoak titung, kato imu tadih. Supayu kaau idoak barahi ninggoa akau, inih nining. Ikuk kaau kbengk ka ikuk akau. Dengan caru titung bisa kito sumpu-umpok. Ugiu samu ugiu, bajaloa samu bajaloa dan barahi samu barahi. Dak buleh ninggoa kantai!. Jadi, pokonye kito ging ngalloi,  kato kantoi tadih.

Yei bajaloaleh imu duwu ikeuk tadih ka tampik taroh taruca, dinga ikuk bakabbengk tadih. Agi jeuh lah adei uho macurai ati umpu kayau ngalloi. Idiih, ibei nye imu malang babalek kiningk nalik akau. Duwu ikeuk ulo huh. Batambah ngaritak nyuh katakung, dipaggeng nyuh bata kayau kua-kuangk takung jateuh. Imo pun ibei awah nyei. Haa, iningk inih nyei taruca malang, kato imo nga moo taroh itiuh. Karno sangangk katakung, uho nga macurai ati umpu kayau tadih tabiha-bihoak, karuwang tiing. Pas tiing taruca ati punggung imo aweng itiuh. Haii, inai taroh! Kato imo nga sikak tadih sambi barahi tangkah. Putaih leh ikuk imu tadih karno bakabbengk ka ikuk kantoi. Barahi itiuh nteh kano ging imu duwu ikeuk tadih masuk imbei.

Malo batuko  dinga sio. Ahai lah ta-o nye, lah banyoak uho ging kahengk. Ngalli uho lah ramai tadih, makik garou leh pancuarai ati umpu kayau tadih mitak tula: tuulaa, tuulaaa, tula akauuu! Dek uho banyoak tadih, takajjungk ugei leh. Sapau pulo nga makkak mintak tula dalam imbei pagi-pagi inih. Yei dikla-kloi, didnge-dnge mano ateng suaro mintak tula itiuh dan  nampokleh pancurai tadih ati umpu kayu gaddoa. Tula akau! Akau lah tubengk! Ntakleh nye akau macurai! Nangngang uho nga ati kayau tadih ngato tubengk, yei ditulung leh dek uho banya-banying. Kaweng kaau!. Pio kaau nih!. Dicarito nyuh leh “kisah pencurian kuda yang gagal dan malang atau  kisah semalam di atas  punggung harimau” nga dialami  pancurai tadih. Kisah tadih di sudoi nyuh dinga pernyataan tubengk, ntak leh nye nyei mancurai agih. Yei idoak nye agih nyei mancurai, maku amo leh  dusun tadih. Kaluk usiu amo, mako knyo, yei kito pangantak. Akaupun lah ngantak ulo, karno itiuh kito sudoileh sakunung inggu inih……


Uluk Ngoh, 9 Juli 2004


***

  • Digg
  • Del.icio.us
  • StumbleUpon
  • Reddit
  • RSS

0 komentar:

Posting Komentar