|
M
|
akhluk tuho ati
duniye inih banyoak nye, dak! Adei manusio, bitatoa, tumbuhan, malaikangk,
iblih-sito dan jin.Tampik talo makhluk-makhluk itiuh macca-macco pulo. Pamakang
macco pulo dan adei nga idoak paki mako. Sapau klah? Binatoa banyoak pulo, adei
nga acok manno umang atau sahang dan adei pulo nga dakcok. Kabbou, jawi dan
gajoah misal nye, takapa-kapok bee nyei tideu, dakcok nyei manno umang. Di
antaru binatoa adei pulo bansu buheu, macca-macco pulo jnis nyuh, dintarau nyuh
adeileh puyah dan uhu kinto.
Uhu kinto terkenal ilak nye sahang nyuh. Di kalangan
binatoa dakdu lawan ati duniye inih. Tapi yei sahang nyuh sarupo itiuh leh jak
nabi Adam duliu. Dakdu perkembangan. Manusio lah paki carmai umang, uhu kinto
dakdei nye panginang nyuh nak ngattok carmai ka umang nyuh. Pada hal carmi
nannik sihing bakapang. Samantaru itiuh puyah basa-basing bee sahang nyuh.
Dakdu nyei angek dan nak niru uhu kinto leh.
Adeipun uhu kinto dan puyah samo-samo suko makang
padi. Padu satu waktu masu duliu, katiku uhu kinto maka padi, adei nyei ngalloi puyah aweng,
ngao ala sahang. Wah tapa-apok pulo puyah tideu, siang akuh ngalloi, kato uhu
kinto ala atoi nyuh. Parabe leh nyei uwei:
Uhu kinto :
Yah! Apo gawe kaau aweng ituh?
Puyah : Akau iningk nye umang.
Uhu kinto :
Jadi itiuh umah
kaau ? Wah,
mala-malo, apo pulo kaluk
ahai ujoa, idoak kaau karinging?
Puyah : Pio
pulo akau karinging.
Ilakleh asau barangai-rangai.
Kaluk idik cayo cubeileh talo mah kamai!
Uhu kinto :
Nga ilak asau umah mah
kamai, kloi ateh nahuh! Ati umpu
nannyo! Mbeuh kaau talo mah kamai?
Saddang uhu kinto asik parabe dingan puyah, tibea uho
tuang sawoh. Tarboa, lahaileh uhu kinta tadih ninggoa puyah. Uhu kinto idik
abih pikoi dan puyahpun idoak pulo abih pikoi. Uhu kinto mikoi yei nye ilak
asau talo mah puyah? Puyahpun mikoi iyei nye ilak asau tideu mah uhu kinto?
Idik lamo sudah itiuh basuwo pulo nyei wei tadih. Kato uhu kinto: puyah!
Basarahei kito pio! Mbeuh, kato puyah. Kito kan cak ahoi basuwo! Pindek caritau, sarahei
leh nyei uwei tadih.
Alkisah, uhu kinto nga ngango duliu nyubeu tideu mah
puyah. Malo saging akau tideu mah iko, yah! Kato uhu kinto. Oo jadi ugei kato
puyah. Kinang akau nak ngubeu tideu mah iko duliu. Yei malo leh ahai, uhu kinto
pun talo mah puyah. Mulai waktu iso, uhu kinto lah ngasai karinging. Tngah malo
ibei hujan kurik pattaih dengan angin garoa. Kato puyah ka uhu kinto: adei
ngasai nto? Ilak nye asau barangai-rangai, dak ? Apo
nga ilak asau, kato uhu kinto sambi ngariga-rigungk. Kaluk nining yei idik tlok
akau talo mah iko. Matai anak ayoh!. Kato uhu kinto pulo: mala isak yah, kaau
ulo nyubeu talo mah kamai, yeh!
Pagi isak bagasungk uhu kinto lahai. Dicarito nyuh
ngusi kantoi “kisah suka-duka semalam tidur bersama puyuh”, Karinging dan
ngarigut! Antahu itiuh ahai lah malo pulo. Puyah masak ala sahang uhu kinto.
Nak masak bee lah payoh puyuh tadih, panjoa nye pinteu. Tngah malo ibei pulo
hujan kurik pattaih ditamboah angin kanco. Barayun garoa saha uhu kinta tadih.
Bahiya-hiyeng puyah mabeuk. Apo kato uhu kinto: yah! Adei kaau ngasai ilak nye
asau babuwe? Gratis, yah! Idoak kito mamaye, barayung kihing. Hee kato puyah:
adei kaau taau akau mabeuk inih? Kaluk taau akauh balek malo, malo inih leh
akau lahai! Idik tallok nye di akiu. Kaluk nining inih sakambungk antimo idoak
ugei akau sihangk. Idik nantengk ahai pagi puyah nak lahai.
Ibei aweng pagi
isak, bacarito pulo puyah kah kantoi tentang “kisah semalam di sarang
uhu kintan”. Apo kato kanta-kantoi nyuh: kaluk titung yei idik bisa kito
sarahei nga uhu kinto! Yei, kato nyei. Dik bisa nye! Dalam padu itiuh ahai lah
panah tangngah ahai. Uhu kinto lah kaweng basuwo pulo dinga puyah. Yah! Kato
uhu kinto. Kan yei ilak nye asau talo mah kamai dari padu mah iko. Apo kato
puyah: ilak leh asau mah kamai! Batangko leh puyah dinga uhu kinto, ndoak
uda-udoah. Puyah ngato nyei nga ilak, uhu kinto ngato nyei. Akhir sara ambe
leh, baiyeng iyeng:
Uhu kinto :
Mpa bangei nye puyah!
Pamalah ulo! Jadi sahang banyoak
ngariling mpa, pio mpa manno sahang basa-basing? Dakdei
indiuk wa
ayang mpuh ngaje?
Puyah : Mpa nga ubei, uhu
kinto! Awok nte
leh talo aleng, kek
manno umoh
bahiye-iyeng ngabih tanagei!
Udoah banoak,
anok gaddoa, tinggoa umoh! Bangei! Buduh batambuh!
Banyoak binatang laai nangngang uho duwei itiuh
babaloah, tapi galla-galak sngung galeu. Dakdei nga mbeuh jadi juri. Kaluk
nuhungk kito nga nangngang caritu inih, mano nga batteu nyei uwei itiuh? Puyah
atau uhu kinto? Akhirnye putaih leh tali siraturrahmi, tallak tigeileh antaru
puyah dinga uhu kinto itiuh. Sampo mining dakdu nyei sara tanyo agih. Mako
abihleh sakunung …..
Uluk Ngoh, 13 Juli 2004
***
0 komentar:
Posting Komentar