Diberdayakan oleh Blogger.
RSS

Tupo Sarahei Dinga Luuk Mujeuk





H
ah iko, dnge mah aku ngato yeh! Kato uho tuo-tuo, masu duliu saluruh binatou atih dunie inih acok nyei parabe. Adei manusio nangngang binatou parabe atau bapakkangk. Imo, kandek, gajoah, uso, kijou tamasak laak, acok galeu nyei parabe. Titungleh tupo dan luuk ujeuk tadih.

Adeipun tupo acok iko nyauk. Binatang daratan, idungk dari makan buah-buahan: nannyo, jambiu, ipei, mapallo, diyoa, rambutan dan laa-laai. Luuk ujeuk binatang idungk ala ayak. Apo pamakang nyuh klah? Luuk ujeuk nih acok nyei kateh, lamo tahang nyei ugiu ateh. Cubei iko banne kulam laak  tpi bande, nte masak bee luuk ujeuk kaleng. Abih laak ikuh dimakeng nyuh. Pilei nyei masak klah? Mala-malo.

Tupo inih suko nye nyei   maka nannyo. Adei bata nanyyo nga cungki kala ayak truh nye nyei  manjengk. Bata ayik mano klah? Uluk Ngoh inih adei mpangk bata ayak. Udik sakaling Aik Nguwoi. Aik Nguwoi itiuh adei cabang duwei. Nga satau antahu Tuwau dinga Tiyeng yeileh Sungi Cilauk (Uhu Kacilauk) gleng. Nga suweh ulo laludik itiuh Sungi Wok (Uwok) pulo gleng. Nga ilui iyeileh Aik Ngabei, dak? Bata nannyo nga dalam carito inih yeileh bata nannyu nga cundeu kala lubuk bata ayik Nguwoi, dkek muaro laangk. Bata nannyu itiuh nga dipanjengk tupo. Nannyu itiuh mining ntu dakdei agih, lah lamo nyei matai.

Aleng lubeuk aweng nannyu cungki tadih, caritau nyuh, adei luuk ujuk gaddoa idungk, panunggu lubeuk. Gaddoa nye. Kaluk tupo makang nannyo ateh, banyoak ugei nga taruca. Janneih luuk ujeuk tadih makang. Nga sahai waktu tupo asyik maka nannyo, adei nyei ngalloi luuk ujeuk makang nga taruca. Lino nyei ngalloi. Dicubeu nyuh maruce, ditangkangk di luuk ujeuk. Dicubeu nyuh ulo, dicubeu, dicubeu, nampok nye nyei ngalloi luuk mujuk gaddoa, labbeh sagadda nyei. Lalu ditasangk dan parabe leh nyei uwei tadih:

Tupo                      : Sapau iko aweng inih?
Luuk Ujeuk          : Akau. Akau luuk ujeuk. Kaau sapau leng ? 
Tupo                      : Akau tupo. Idoak iko lammah idungk awa ayak?
Luuk Ujeuk          : Kamai awa ayak nye kamai idungk.
Tupo                      : Kaau kuangk nye kaau maka nannyo, yeh?
Luuk Ujeuk          : Yei. Sarupo nga kaau! Unta nye adei kaau ateh maka nannyo, 
                                Janneih akau aweng.
Tupo                      : Kaluk tititung sarahei kito mbeuh?
Luuk Ujeuk          : Mbeuh ! Akau lah lamo ngasai sarahei dinga iko.

Alkisah tadih saraheileh tupo tadih dinga luuk ujeuk. Cak tupo manjak nannyo, dimbeu nyuh luuk ujeuk. Jeuk, jeuk! Akau nak manjak nannyo. Intai aweng, taau akauh maruce nak kiiu! Jadi po! Katu luuk ujeuk. Yei cak ahoileh nyu uwei tadih sara tanyo, tuko pikiran, manang kaadaan ateh dan manang pulo kaadaan ala ayak, dak?

Nga sapagi tadih, dakdei tupo ngalli karebengk luuk ujeuk. Lah puah nyei tangangok, dicubeu nyuh ngimbeu, dakdei nyei nyawengk. Wah mano leh iyeng nyuh, kato tupo ala atoi nyuh. Ging nyuh pah kahengk, ging nyuh pah kalaangk, dakdei ugei nyei suwo. Akhirnye babalek lek nyuh ka lubeuk. Dicubeu nyuh ngimbeu gara-garou :

Tupo                      : Ujeuuk, ujeuuk! Kaau mano iyeng ?
Mujeuk                  : Mmmmm, mm, m.
Tupo                      : Pio kaau ujeuk, laai nye ungui? Mano iyeng kaau tiuh ?
Mujeuk                  : Akau karmeng, po! Akau tappoi nahoh yeng.
Tupo                      : Jak pilei kaau karmeng? Sahi tang kan sihangk?
Mujeuk                  : Lah  tigahi  akau  karmeng,  po.  Akuh  baa-beei  bee  manno.  
                               Sahai inih daksak nye agih.
Tupo                      : Ludoah kaau mako sahai nih jeuk?
Mujeuk                  : Dakdei, po. Jak sahi tang diklok nye agih aku mako, po.
Tupo                      : Apo kiru-kiru kandak ati kaah, mah aku nalaik!
Mujeuk                  : Aku ngango nak ati bayei, po!
Tupo                      : ???

Nangngang luuk ujeuk ngango nak ati bayei, bapiki panjoa leh tupo tadih. Wah susoh nih, kato tupo ala atoi nyuh. Mano nalik ati bayei, bayei ala ayak awok ateh?. Kaluk idik dapengk ntu putaih tali siroturrahmi dinga luuk ujeuk. Bapika muku bapika tadih dapengkleh ako. Dipanjengk nyuh nannyu panto tadih, dikakeuk nyuh suweh weng nga tuo tadih, masak nyuh aleng, udah itiuh diputoi nyuh taloi barabbeuk leh nannyo tadih kaweng kala ayak. Anyauk, anyauk nannyu tadih sampo ibei ala lubeuk nga banyoak bayei aleng. Apo tadih, bahu tibei bee nannyu tadih ala lubeuk, langsung bayei barabbungk. Dapengleh dek bayu gaddoa, ditlang nyuh, masak kaleng paungk. Tupo manang? Ntu masak ugei mpak nannyu tadih.

Ibei ala paungk bayei tadih, tupo langsung nyuleu palauk. Digigingk nyuh pauk bayei. Ngarupa-rupak bayei kasaking. Barahi nyuh kateh  ngampa-ngampah badeng. Idik lamo matai leh bayu gaddang tadih. Ngalloi bayei lah matai, tupo diambeik nyuh atoi dan kuwoi nyuh ata ala pauk bayei. Udah itiuh langsung tupo barahi ngusi luuk ujeuk. Ibei iniuk diimbeu nyuh mujeuk:

Tupo                      :  Ujeuk, ujeuk! Nahoh ati bayei. Kiningk kaau !
Mujeuk                  :  Beei kiningk po! Daksak aku bajaloa, po!

Dek tupo tadih, yei ging leh ungu-unge ka tpi lubeuk, takungk jateuh kala ayak. Lah dkek dibagehleh ati bayu tadih ka mujeuk. Dee, katu mujeuk: manang kaau nalaik po? Kato tupo pulo: mako ka bee jeuk, ma awok lkah sihat! Yei dimakeng leh dek luuk ujeuk tadih. Dak lamo sudah itiuh sihangk leh mujuk tadih. Gembira pulo uho baruwei tadih usu-usek kila-kudek.
Ahai baganti ahai, minggu baganti minggu, buloa baganti buloa lah disambungk pulo dek taau. Taupun baganti taau pula tadih, pado suatu ahai mujeuk kilang tupo pulo. Didaloik kahengk kalaangk idoak pulo basuwo. Akhirnye babalek pulo mujuk tadih ka dkik nannyu cungki nga banyoak uweng kek ka lubeuk tampik nyei bisei basuwo tadih. Ibei iniuk dicubei pulo makkak ngimbu tupo:

Mujeuk                  : Tupoo, tupoo. Tupoo, tupoo!
Tupo                      : Pio kaau tupo? Saga-sageuk nye ungui, po!
Tupo                      : Iyei jeuk. Akau karmeng. Diklok aku mako jeuk!
Mujeuk                  : Wah! Apo nga mbeuh kaau ndok, poo?
Tupo                      : Akau ngango nak tlu ayo!
Mujeuk                  : ?? (tapako). Sabo bee leh po! Taau aku naloik!

Walaupun mujeuk ngato sabo bee kaau tupo, tapi nyei bapiki panjou pulo. Mano nalik tlu ayo. Ayo ateh awok ala ayak. Kaluk idik dapengk yei bidei parahoh. Tali siraturrahmi putaih. Tapi nyei ceng awok nak ati bayei, dapengk nyei nalaik. Mining manang ako harus didaloik. Kaluk idik dapengk yei kamalung nye akau. Tupo lah babudi ngusi akau. Adei ubi adei taleh, adei budi adei baleh. Bapika muku bapika tadih, dapengk pulo ako dek tupo tadih.

Di atih lubeuk tadih , tpi lalilui adei umah nak. Adei uho talo iniuk. Acok nye luuk ujeuk itiuh nyauk, uho umoah itiuh cak malang ngambik ayak ka tapian mandi nyuh itiuh. Uho duliu ngambik ayak dinga tagek, kanca atau pardi. Acok iko nyauk apo tagek, kanca dan pardi itiuh ? Tagek dari bteu, pandek wai. Dikunyaik uhuh kulingk, dibne uhuh takkeuk duwei ateh dan tangkai. Kanca sarrupo nga tagek, tapi dari manyo, panjou wai. Idoak uho ngunyaik kulingk. Pardi? Pardi itiuh iyeileh imber.  Imber duliu idoak dari plastik, tapi dari atak sing. Nga piak tunggoa ugei uho ngambik ayak.

Iyei leh tadih. Lah pto ahai ugiuleh mujeuk di tapia uho umoah itiuh. Kiru-kiru udah siya iso, ibeileh uho umoah moo pardi nak ngambik ayak. Uho sedang nyaauk ayak, masakleh mujeuk lka-lkah kaleng pardi tadih. Udoah ngambik ayak langsung uho umoah itiuh balek. Ahai kan malo, glengk, dakdei nyei ngalloi adei luuk ujeuk aleng pardui nyuh. Kaluk adei nyei ngalloi kalang leh. Dapengk rizki tiba-tibei, tak disangko. Tapi sayang dakdei nyei ngalloi. Ibei umoah dittok leh pardi tadih dkek dapeu.

Ahai makin malo dan gallengk. Lah tideu uho umoah itiuh, nga-ah. Kiru-kiru uku satu malo maruncangk leh luuk ujeuk kuwoi. Umah uho itiuh dari parupah. Lantai dari parupah ugei. Sudungk umoh itiuh adei takkeuk. Ibei uwoi yei bagiseh-giseh, bajaloaleh luuk ujuk tadih. Bajaloa, bajaloa, ibeileh nyei kasudungk umoh  tadih. Ka tio sudut awa umeng adei sangkak ayo. Adea talleu aleng. Wah yei unta akau, berhasil nye, kato luuk ujeuk ala atoi. Bagasungkleh nyei maruncangk kaweng, pas masak ala sangkak ayo. Diambuik, dikungung nyuh tlu ayo suweh, lalu maruncangk pulo kaweng. Bagiseh, bagiseh, bajaloa, bajaloa, sampoleh nyei tpi ayak dan narunctngk masak bata ayak, truh ka lubeuk. Lah sio ahai tadih, bagasungk nyei ngimbu tupo.

Mujeuk                  : Tupooo, tupo! Lah sihangk kaau? Nahoh tlu ayo!
Tupo                      : Naheh po! Mako lkah uleh lkah sihangk!
Tupo                      : Jadii! Tarimu kasih jeuk!

Heran pulo tupo. Manangleh  carau mujeuk nalik tlu ayo, kato tupo ala atoi. Dibakeng nyuh leh tlu aya tadih. Dak lamo sudah itiuh sehat leh tupo. Yei gambira ria pulo uho baruwei tadih. Mako knyo, tideu takallangk, Malo tideu, sio tupo curi nannyo, idik lupo nyei maruheu nak luuk ujeuk. Sampo mining kabar nye, tupo dinga luuk ujeuk itiuh tetap basarahei. Abadi nye, dakji nyei babaloah sarupo kito. Kaluk idik cayo, cubei iko kloi, iko dnge-dnge! Aji iko nangngang tupo bagasoah dinga luuk ujeuk? Haa kan yei dakji. Kaluk dakji yei abih leh sakunung inggu inai  ……


Uluk Ngoh, 8 Juli 2003

***









  • Digg
  • Del.icio.us
  • StumbleUpon
  • Reddit
  • RSS

0 komentar:

Posting Komentar